Wijziging van het huwelijksvermogensstelsel: hoe werkt dat?

Wie trouwt in België, kiest daarmee ook een huwelijksvermogensstelsel. Dat bepaalt onder meer welke bezittingen van beide partners samen zijn, welke persoonlijk blijven en wie aansprakelijk kan zijn voor bepaalde schulden. Een keuze die bij het huwelijk goed leek, past soms later minder goed bij de situatie. In veel gevallen kunnen echtgenoten hun stelsel tijdens het huwelijk wijzigen.

Wat betekent ‘gemeenschap van goederen’ in België?

De term ‘gemeenschap van goederen’ wordt vaak gebruikt, maar België kent verschillende huwelijksvermogensstelsels. Als echtgenoten geen huwelijkscontract sluiten, geldt in principe het wettelijk stelsel. Dat is een stelsel van gemeenschap van aanwinsten: bepaalde inkomsten en goederen die tijdens het huwelijk worden opgebouwd, behoren tot het gemeenschappelijk vermogen. Goederen die iemand al vóór het huwelijk bezat, en bepaalde schenkingen en erfenissen, blijven doorgaans eigen goederen.

Met een huwelijkscontract kunnen echtgenoten andere afspraken maken. Zo kunnen ze bijvoorbeeld kiezen voor scheiding van goederen, of hun wettelijk stelsel aanpassen met specifieke clausules. De precieze gevolgen hangen af van de gekozen regeling en de inhoud van het contract.

Waarom het stelsel wijzigen?

De financiële en familiale situatie kan doorheen de jaren veranderen. Een wijziging kan bijvoorbeeld overwogen worden wanneer één partner een zelfstandige activiteit start, wanneer er grote verschillen zijn in vermogen of inkomsten, of wanneer de echtgenoten hun vermogens beter gescheiden willen houden. Ook afspraken over de bescherming van de langstlevende partner of de verdeling van bepaalde goederen kunnen aanleiding geven tot een nieuw huwelijkscontract.

Een wijziging heeft mogelijke gevolgen voor eigendom, schulden, belastingen, een latere echtscheiding en de nalatenschap. Het is dus belangrijk om niet alleen naar de onmiddellijke situatie te kijken, maar ook naar de gevolgen op lange termijn.

Hoe verloopt een wijziging?

1. Bespreek de gewenste regeling. Echtgenoten bekijken samen welke afspraken bij hun situatie passen. Een notaris kan uitleggen welke stelsels en clausules mogelijk zijn.
2. Breng het vermogen in kaart. Denk aan vastgoed, spaargeld, beleggingen, ondernemingen, leningen en andere schulden. Een duidelijk overzicht helpt om de gevolgen van de wijziging te beoordelen.
3. Laat een nieuw of aangepast huwelijkscontract opstellen. Voor een wijziging van het huwelijksvermogensstelsel is een notariële akte vereist. De notaris bespreekt de afspraken en legt ze juridisch vast.
4. Regel de praktische en eventuele vermogensrechtelijke gevolgen. Soms volstaat het om het stelsel voor de toekomst aan te passen. In andere gevallen moeten goederen ook verdeeld of anders toegeschreven worden. Dat kan bijkomende formaliteiten en kosten meebrengen.

Een wijziging gebeurt dus niet automatisch doordat echtgenoten onderling andere afspraken maken. Laat de afspraken correct vastleggen en vraag de notaris welke formaliteiten in de concrete situatie nodig zijn.

Wat gebeurt er met bestaande bezittingen en schulden?

Een nieuw stelsel verandert niet noodzakelijk vanzelf de eigendom van elk bestaand goed. De echtgenoten moeten laten nagaan welke goederen gemeenschappelijk of eigen zijn en of er een verdeling of andere regeling nodig is. Ook bestaande leningen en verplichtingen verdienen bijzondere aandacht: een wijziging tussen echtgenoten verandert niet zomaar de rechten van schuldeisers.

De wijziging kan bovendien gevolgen hebben voor de afwikkeling bij een echtscheiding of overlijden. De notaris kan toelichten hoe de gekozen regeling aansluit bij eventuele testamenten, schenkingen en familiale afspraken.

Kun je het stelsel alleen wijzigen?

Een gewone wijziging van het huwelijksvermogensstelsel gebeurt in onderling akkoord en via een notariële akte. Wie geen akkoord bereikt, kan het stelsel dus niet zomaar eenzijdig aanpassen. In bepaalde omstandigheden bestaat er wel een gerechtelijke procedure om scheiding van goederen te vragen. Dat is een aparte procedure en de voorwaarden moeten individueel worden beoordeeld.

Advies op maat

De juiste regeling hangt af van de bezittingen, inkomsten, schulden, gezinssituatie en plannen van beide partners. Laat daarom vóór een wijziging de gevolgen voor beide echtgenoten grondig bekijken. Een notaris kan adviseren over de mogelijkheden, de vereiste akte en de eventuele kosten.

Dit artikel geeft algemene informatie over het Belgische huwelijksvermogensrecht en vervangt geen persoonlijk juridisch of notarieel advies.

Gemeenschap van goederen wijzigen in België: 8 veelgestelde vragen

1. Kunnen echtgenoten tijdens het huwelijk hun huwelijksvermogensstelsel wijzigen?
2. Hoe wijzig je het wettelijk stelsel van gemeenschap van aanwinsten naar scheiding van goederen?
3. Moet een wijziging van het huwelijksvermogensstelsel via een notaris verlopen?
4. Welke documenten zijn nodig om het huwelijksvermogensstelsel te wijzigen?
5. Wat gebeurt er met bestaande bezittingen en schulden na de wijziging?
6. Wat kost het om het huwelijksvermogensstelsel te wijzigen in België?
7. Kunnen echtgenoten hun huwelijksvermogensstelsel wijzigen zonder akkoord van beiden?
8. Welke gevolgen heeft een wijziging voor een latere echtscheiding of erfenis?

Kunnen echtgenoten tijdens het huwelijk hun huwelijksvermogensstelsel wijzigen?

Ja, echtgenoten kunnen tijdens het huwelijk hun huwelijksvermogensstelsel wijzigen, bijvoorbeeld door over te stappen naar scheiding van goederen of door hun bestaande regeling aan te passen. Daarvoor maken ze samen afspraken en laten ze een notaris een notariële akte opstellen. De gevolgen voor bestaande bezittingen, schulden en eventuele kosten hangen af van hun situatie en de gekozen regeling. Het is daarom verstandig om vooraf persoonlijk advies te vragen aan een notaris.

Hoe wijzig je het wettelijk stelsel van gemeenschap van aanwinsten naar scheiding van goederen?

Je wijzigt het wettelijk stelsel van gemeenschap van aanwinsten naar scheiding van goederen door samen een notaris te raadplegen en een wijzigingsakte of nieuw huwelijkscontract te laten opstellen. De notaris bekijkt met jullie welke regeling past en wat er met de bestaande gemeenschappelijke goederen gebeurt: die kunnen bijvoorbeeld verdeeld blijven of volgens afgesproken voorwaarden worden verdeeld. De wijziging moet in een notariële akte worden vastgelegd; afspraken onderling volstaan niet. Bestaande schulden en rechten van schuldeisers veranderen niet automatisch, dus laat de gevolgen vooraf goed toelichten.

Moet een wijziging van het huwelijksvermogensstelsel via een notaris verlopen?

Ja. In België moet een wijziging van het huwelijksvermogensstelsel in principe worden vastgelegd in een notariële akte. De notaris bespreekt de gevolgen, stelt het aangepaste huwelijkscontract op en zorgt voor de nodige formaliteiten. Gewoon onderling andere afspraken maken volstaat dus niet. Welke stappen en eventuele bijkomende kosten nodig zijn, hangt af van jullie situatie en de gekozen wijziging.

Welke documenten zijn nodig om het huwelijksvermogensstelsel te wijzigen?

Voor een wijziging van het huwelijksvermogensstelsel vraagt de notaris doorgaans de identiteitsgegevens van beide echtgenoten en een bewijs van het huwelijk, zoals een uittreksel uit de huwelijksakte. Bezorg ook het bestaande huwelijkscontract, als dat er is, en relevante informatie over jullie vermogen en schulden, zoals gegevens over vastgoed, leningen, ondernemingen en eventuele schenkingen of erfenissen. Welke documenten precies nodig zijn, hangt af van de gewenste wijziging en jullie persoonlijke situatie; de notaris bezorgt daarom best vooraf een overzicht op maat.

Wat gebeurt er met bestaande bezittingen en schulden na de wijziging?

Wat er met bestaande bezittingen en schulden gebeurt, hangt af van het nieuwe huwelijksvermogensstelsel en de afspraken in de notariële akte. Een wijziging maakt niet automatisch alle goederen gemeenschappelijk of persoonlijk: soms blijft de bestaande eigendomssituatie behouden, terwijl in andere gevallen goederen worden verdeeld of anders toegeschreven. Ook bestaande schulden verdwijnen niet door de wijziging en de rechten van schuldeisers worden er niet zomaar door aangepast. Laat daarom vooraf door de notaris nagaan welke gevolgen de wijziging heeft voor jullie bezittingen, schulden en eventuele verdeling.

Wat kost het om het huwelijksvermogensstelsel te wijzigen in België?

De kosten om het huwelijksvermogensstelsel in België te wijzigen, hangen af van de afspraken en van de vraag of er ook goederen moeten worden verdeeld of overgedragen. Je betaalt doorgaans notariskosten en aktekosten; bij bepaalde overdrachten kunnen daarnaast belastingen of bijkomende kosten verschuldigd zijn. Vraag daarom vooraf een kostenraming aan je notaris, op basis van jullie situatie en de gewenste regeling.

Kunnen echtgenoten hun huwelijksvermogensstelsel wijzigen zonder akkoord van beiden?

In principe kunnen echtgenoten hun huwelijksvermogensstelsel alleen samen wijzigen: daarvoor is een notariële akte nodig en moeten beiden akkoord gaan. Een echtgenoot kan wel in bepaalde omstandigheden alleen de rechtbank vragen om scheiding van goederen op te leggen, bijvoorbeeld wanneer het financiële beheer van de andere partner de belangen van het gezin ernstig in gevaar brengt. De rechtbank beoordeelt dan of aan de wettelijke voorwaarden is voldaan.

Welke gevolgen heeft een wijziging voor een latere echtscheiding of erfenis?

Een wijziging van het huwelijksvermogensstelsel kan bepalen welke goederen bij een latere echtscheiding verdeeld worden en welke goederen eigen blijven. Ook bij een overlijden kan de wijziging gevolgen hebben voor wat aan de langstlevende partner toekomt en wat deel uitmaakt van de nalatenschap. De precieze uitkomst hangt af van het gekozen stelsel, de afspraken in het huwelijkscontract en eventuele testamenten of schenkingen. Laat de gevolgen daarom vooraf beoordelen door een notaris, zodat de afspraken aansluiten bij jullie wensen en gezinssituatie.