Gemeenschappen in België: kaart en uitleg

Wie zoekt naar een kaart van de gemeenschappen in België, wil meestal weten waar de Vlaamse, Franse en Duitstalige Gemeenschap liggen. Die indeling hangt samen met taal en cultuur, maar valt niet helemaal samen met de indeling in gewesten. Dat verschil is belangrijk om een kaart correct te begrijpen.

De drie gemeenschappen op de kaart

België heeft drie gemeenschappen:

• De Vlaamse Gemeenschap is bevoegd voor Nederlandstalige aangelegenheden. Ze omvat het Nederlandse taalgebied in Vlaanderen en is ook bevoegd voor Nederlandstalige instellingen in Brussel.
• De Franse Gemeenschap, die zich in de praktijk ook de Fédération Wallonie-Bruxelles noemt, is bevoegd voor Franstalige aangelegenheden in het Franse taalgebied en voor Franstalige instellingen in Brussel.
• De Duitstalige Gemeenschap is bevoegd voor de Duitstalige inwoners en instellingen in het oosten van België.

Op een kaart liggen de Vlaamse en Franse Gemeenschap dus niet elk uitsluitend in één gewest. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, dat officieel tweetalig Nederlands-Frans is, zijn zowel de Vlaamse als de Franse Gemeenschap actief. De Duitstalige Gemeenschap ligt in het Waals Gewest.

Waar ligt de Duitstalige Gemeenschap?

De Duitstalige Gemeenschap ligt in de provincie Luik, dicht bij de Duitse grens. Ze bestaat uit negen gemeenten: Amel, Büllingen, Burg-Reuland, Bütgenbach, Eupen, Kelmis, Lontzen, Raeren en Sankt Vith. Op een kaart van België is dit gebied terug te vinden in het oosten van het land.

Gemeenschappen en gewesten: wat is het verschil?

België heeft naast gemeenschappen ook drie gewesten:

• het Vlaamse Gewest;
• het Waalse Gewest;
• het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

De gemeenschappen zijn vooral bevoegd voor persoonsgebonden zaken, zoals onderwijs, cultuur en bepaalde aspecten van welzijn. De gewesten behandelen vooral territoriale en economische onderwerpen, zoals mobiliteit, ruimtelijke ordening en economie.

In grote lijnen valt het Vlaamse Gewest samen met het Nederlandse taalgebied. Het Waalse Gewest omvat het Franse taalgebied én het Duitstalige gebied. Brussel vormt een apart, tweetalig gewest. De Vlaamse en Franse Gemeenschap zijn er allebei bevoegd voor hun eigen instellingen en inwoners.

Welke kaart heb je nodig?

Een kaart van de Belgische gemeenschappen toont taal- en bevoegdheidsgebieden. Dat is niet noodzakelijk dezelfde kaart als een kaart van de gewesten, provincies of gemeenten. Zoek je bijvoorbeeld de plaats van de Duitstalige Gemeenschap, dan volstaat een kaart met de drie gemeenschappen. Wil je weten wie bevoegd is voor verkeer of ruimtelijke ordening, dan is een kaart van de gewesten relevanter.

Let bij het bekijken van een kaart dus goed op de legenda en op wat precies wordt afgebeeld: gemeenschappen, taalgebieden of gewesten. Die indelingen hangen samen, maar zijn niet identiek.

Gemeenschappen in België op de kaart: 9 veelgestelde vragen

1. Welke gemeenschappen zijn er in België?
2. Waar liggen de Vlaamse, Franse en Duitstalige Gemeenschap op de kaart?
3. Wat is het verschil tussen de gemeenschappen en de gewesten in België?
4. Ligt Brussel bij de Vlaamse of de Franse Gemeenschap?
5. Waar ligt de Duitstalige Gemeenschap in België?
6. Welke gemeenten behoren tot de Duitstalige Gemeenschap?
7. Is er een officiële kaart van de Belgische gemeenschappen?
8. Waarom komen de grenzen van de gemeenschappen niet helemaal overeen met die van de gewesten?
9. Welke bevoegdheden hebben de gemeenschappen in België?

Welke gemeenschappen zijn er in België?

België heeft drie gemeenschappen: de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap (ook Fédération Wallonie-Bruxelles genoemd) en de Duitstalige Gemeenschap. Ze zijn bevoegd voor onder meer cultuur, onderwijs en bepaalde aspecten van welzijn. De gemeenschappen zijn ingedeeld volgens taal en vallen niet volledig samen met de gewesten: in Brussel zijn zowel de Vlaamse als de Franse Gemeenschap actief, terwijl de Duitstalige Gemeenschap in het oosten van België ligt.

Waar liggen de Vlaamse, Franse en Duitstalige Gemeenschap op de kaart?

De Vlaamse Gemeenschap ligt hoofdzakelijk in Vlaanderen en is ook bevoegd voor Nederlandstalige instellingen in Brussel. De Franse Gemeenschap is actief in het Franse taalgebied en voor Franstalige instellingen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De Duitstalige Gemeenschap ligt in het oosten van België, in de provincie Luik, langs de Duitse grens. Brussel is officieel tweetalig Nederlands-Frans, waardoor zowel de Vlaamse als de Franse Gemeenschap er bevoegdheden heeft.

Wat is het verschil tussen de gemeenschappen en de gewesten in België?

De gemeenschappen en de gewesten zijn twee verschillende onderdelen van de Belgische staatsstructuur. De drie gemeenschappen — de Vlaamse, Franse en Duitstalige Gemeenschap — zijn vooral bevoegd voor persoonsgebonden materies, zoals onderwijs, cultuur en bepaalde aspecten van welzijn. De drie gewesten — het Vlaamse, Waalse en Brussels Hoofdstedelijk Gewest — zijn territoriaal georganiseerd en behandelen onder meer economie, mobiliteit en ruimtelijke ordening. De grenzen vallen niet volledig samen: zo zijn zowel de Vlaamse als de Franse Gemeenschap actief in Brussel.

Ligt Brussel bij de Vlaamse of de Franse Gemeenschap?

Brussel behoort niet uitsluitend tot de Vlaamse of de Franse Gemeenschap. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is officieel tweetalig Nederlands-Frans. De Vlaamse en de Franse Gemeenschap zijn er allebei bevoegd voor hun eigen Nederlandstalige of Franstalige instellingen, bijvoorbeeld op het vlak van onderwijs en cultuur.

Waar ligt de Duitstalige Gemeenschap in België?

De Duitstalige Gemeenschap ligt in het oosten van België, in de provincie Luik, vlak bij de Duitse grens. Ze omvat negen gemeenten, waaronder Eupen en Sankt Vith, en maakt deel uit van het Waals Gewest. Op een kaart van België herken je het gebied als een kleine zone in de Oostkantons.

Welke gemeenten behoren tot de Duitstalige Gemeenschap?

De Duitstalige Gemeenschap omvat negen gemeenten in het oosten van de provincie Luik: Amel, Büllingen, Burg-Reuland, Bütgenbach, Eupen, Kelmis, Lontzen, Raeren en Sankt Vith.

Is er een officiële kaart van de Belgische gemeenschappen?

Ja, er bestaan officiële kaarten die de Belgische gemeenschappen en taalgebieden weergeven, onder meer via overheidswebsites en officiële geografische diensten. Let bij het bekijken goed op de titel en legenda: een kaart van de gemeenschappen is niet hetzelfde als een kaart van de gewesten of provincies. Vooral in Brussel is dat onderscheid belangrijk, omdat zowel de Vlaamse als de Franse Gemeenschap er bevoegdheden uitoefent.

Waarom komen de grenzen van de gemeenschappen niet helemaal overeen met die van de gewesten?

De grenzen van de gemeenschappen en de gewesten vallen niet helemaal samen omdat ze op verschillende principes gebaseerd zijn. De gewesten zijn territoriale gebieden, terwijl de gemeenschappen vooral taal en cultuur volgen en bevoegd zijn voor onder meer onderwijs en cultuur. Dat is duidelijk in Brussel: het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is tweetalig, maar zowel de Vlaamse als de Franse Gemeenschap is er bevoegd voor haar eigen instellingen. Ook in het Waals Gewest ligt het Duitstalige gebied, waar de Duitstalige Gemeenschap bevoegd is.

Welke bevoegdheden hebben de gemeenschappen in België?

De gemeenschappen in België zijn bevoegd voor persoonsgebonden materies die te maken hebben met taal en cultuur. Daaronder vallen onder meer onderwijs, cultuur, taalgebruik en bepaalde aspecten van gezondheidszorg en welzijn, zoals preventieve gezondheidszorg en hulp aan personen. De Vlaamse, Franse en Duitstalige Gemeenschap oefenen die bevoegdheden uit in hun eigen taalgebied. In Brussel zijn zowel de Vlaamse als de Franse Gemeenschap actief, maar elk voor de instellingen die tot hun gemeenschap behoren.