Wettelijke gemeenschap van goederen: hoe werkt het in België?

Wie in België trouwt zonder vooraf een huwelijkscontract te sluiten, valt in principe onder het wettelijk huwelijksvermogensstelsel. Dat wordt ook wel het wettelijk stelsel of de gemeenschap van aanwinsten genoemd. De benaming “wettelijke gemeenschap van goederen” kan de indruk wekken dat alle bezittingen van beide partners automatisch gemeenschappelijk worden. Dat is niet zo: het Belgische stelsel maakt een onderscheid tussen eigen goederen en gemeenschappelijke goederen.

Wat is het wettelijk stelsel?

Het wettelijk stelsel combineert twee vermogens van de echtgenoten met een gemeenschappelijk vermogen. Elk van de partners behoudt dus bepaalde persoonlijke goederen, terwijl inkomsten en andere aanwinsten tijdens het huwelijk doorgaans in de gemeenschap terechtkomen.

Het stelsel geldt automatisch wanneer de echtgenoten geen huwelijkscontract hebben opgesteld. Wie andere afspraken wil maken, kan daarvoor vóór of tijdens het huwelijk bij een notaris terecht.

Welke goederen blijven eigen?

In grote lijnen blijven de volgende goederen eigen aan één echtgenoot:

• goederen die die echtgenoot al bezat vóór het huwelijk;
• goederen die hij of zij tijdens het huwelijk erft of geschonken krijgt;
• bepaalde persoonlijke goederen, zoals voorwerpen die nauw verbonden zijn met de persoon;
• goederen die met eigen middelen worden gekocht, wanneer het eigen karakter ervan volgens de regels kan worden aangetoond.

De precieze kwalificatie kan afhangen van de omstandigheden en van de beschikbare bewijsstukken. Een erfenis blijft bijvoorbeeld in principe eigen, maar de manier waarop het geld wordt beheerd of gebruikt, kan later vragen oproepen. Het is daarom verstandig om bewijs van de herkomst en het gebruik van eigen middelen te bewaren.

Welke goederen zijn gemeenschappelijk?

Tot het gemeenschappelijk vermogen behoren doorgaans de inkomsten van beide echtgenoten tijdens het huwelijk, zoals loon en beroepsinkomsten. Ook goederen die tijdens het huwelijk met gemeenschappelijke middelen worden aangekocht, vallen meestal in de gemeenschap. De opbrengsten van bepaalde eigen goederen kunnen eveneens gemeenschappelijk zijn.

Dat een goed op naam van één echtgenoot staat, betekent niet altijd dat het ook uitsluitend van die persoon is. Omgekeerd maakt een aankoop tijdens het huwelijk een goed niet in elke situatie automatisch gemeenschappelijk. De herkomst van het geld, de aard van het goed en de toepasselijke wettelijke regels spelen mee.

Hoe zit het met schulden?

Ook voor schulden maakt het wettelijk stelsel onderscheid tussen eigen en gemeenschappelijke schulden. Schulden die verband houden met het gemeenschappelijke vermogen of met de huishouding kunnen gevolgen hebben voor de gemeenschap. Een schuld die één echtgenoot vóór het huwelijk is aangegaan, blijft in principe persoonlijk, maar de concrete situatie en de rechten van schuldeisers kunnen belangrijk zijn.

De regels over verhaal op eigen en gemeenschappelijke goederen zijn juridisch technisch. De aard van de schuld, wie ze heeft aangegaan en met welk doel, kunnen bepalend zijn. Laat u daarom adviseren voordat u belangrijke financiële beslissingen neemt, zeker bij een onderneming, een grote lening of betalingsproblemen.

Wie beheert de goederen?

In principe kan elke echtgenoot bepaalde eigen goederen zelf beheren. Voor gemeenschappelijke goederen gelden wettelijke regels over het beheer en over beslissingen waarvoor de medewerking van beide partners nodig kan zijn. Bij belangrijke handelingen, zoals de verkoop of hypotheek van bepaalde goederen, kunnen specifieke toestemmingsregels gelden.

Wat gebeurt er bij een echtscheiding of overlijden?

Wanneer het stelsel eindigt, bijvoorbeeld door echtscheiding of overlijden, moeten de eigen en gemeenschappelijke goederen worden vastgesteld. Daarna wordt het gemeenschappelijk vermogen vereffend en verdeeld volgens de wettelijke regels en eventuele afspraken in een huwelijkscontract. Dat betekent niet noodzakelijk dat elk afzonderlijk goed letterlijk in twee wordt gesplitst: vaak wordt de waarde van het vermogen berekend en volgt er een verdeling of vergoeding.

Kan het wettelijk stelsel worden aangepast?

Echtgenoten kunnen een huwelijkscontract laten opstellen om het wettelijk stelsel aan hun situatie aan te passen of voor een ander stelsel te kiezen, zoals scheiding van goederen. Ook tijdens het huwelijk kan een wijziging mogelijk zijn. Daarvoor is een notariële akte vereist en kunnen bijkomende formaliteiten van toepassing zijn.

Laat u informeren

Het Belgische wettelijk stelsel is dus geen volledige gemeenschap van alle goederen. Het beschermt bepaalde persoonlijke bezittingen, terwijl inkomsten en aanwinsten tijdens het huwelijk doorgaans gemeenschappelijk zijn. De uitkomst kan sterk afhangen van de feiten, de bewijsstukken en eventuele afspraken tussen de echtgenoten.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen juridisch advies. Voor advies over uw persoonlijke situatie kunt u contact opnemen met een notaris of een advocaat.

Wettelijke gemeenschap van goederen in België: 7 tips voor gehuwden

1. In België geldt zonder huwelijkscontract meestal het wettelijk stelsel van gemeenschap van aanwinsten.
2. Goederen die je vóór het huwelijk bezit, blijven doorgaans eigen goederen.
3. Inkomsten en aankopen tijdens het huwelijk vallen meestal in de gemeenschap.
4. Erfenissen en schenkingen blijven doorgaans eigen goederen.
5. Bewaar bewijs van eigen goederen en van de herkomst van geld.
6. Schulden kunnen eigen of gemeenschappelijk zijn; de omstandigheden tellen mee.
7. Met een notarieel huwelijkscontract kun je het stelsel aanpassen.

In België geldt zonder huwelijkscontract meestal het wettelijk stelsel van gemeenschap van aanwinsten.

In België geldt voor echtgenoten die geen huwelijkscontract hebben afgesloten meestal het wettelijk stelsel van gemeenschap van aanwinsten. Dat betekent niet dat alle bezittingen automatisch gemeenschappelijk worden: goederen die een partner al vóór het huwelijk bezat, en erfenissen of schenkingen, blijven doorgaans eigen. Inkomsten en aanwinsten die tijdens het huwelijk worden verworven, behoren meestal wel tot de gemeenschap.

Goederen die je vóór het huwelijk bezit, blijven doorgaans eigen goederen.

Goederen die je al bezat vóór je huwelijk blijven in België doorgaans eigen goederen binnen het wettelijk huwelijksvermogensstelsel. Denk bijvoorbeeld aan een woning, spaargeld of een wagen die al van jou was. Bewaar documenten die de eigendom en de datum van aankoop aantonen, zoals aankoopakten of rekeninguittreksels. Zo kan je bij een latere verdeling duidelijk maken welke goederen tot je eigen vermogen behoren.

Inkomsten en aankopen tijdens het huwelijk vallen meestal in de gemeenschap.

Binnen het Belgische wettelijk stelsel vallen inkomsten die echtgenoten tijdens hun huwelijk verdienen, zoals loon en beroepsinkomsten, doorgaans in de gemeenschap. Ook aankopen die tijdens het huwelijk met gemeenschappelijke middelen worden betaald, zijn meestal gemeenschappelijk. Er zijn uitzonderingen: de precieze beoordeling hangt onder meer af van de herkomst van het geld, de aard van het goed en eventuele bewijsstukken.

Erfenissen en schenkingen blijven doorgaans eigen goederen.

Erfenissen en schenkingen blijven in het Belgische wettelijke huwelijksstelsel doorgaans eigen goederen van de echtgenoot die ze ontvangt. Ze worden dus niet automatisch gemeenschappelijk, ook niet wanneer ze tijdens het huwelijk worden verkregen. Bewaar wel documenten die de herkomst aantonen, zoals een schenkingsakte of bewijs van een erfenis. Worden de goederen of het geld later vermengd met gemeenschappelijke middelen, dan kan het bij een scheiding of overlijden moeilijker zijn om het eigen karakter ervan aan te tonen. De precieze beoordeling hangt af van de omstandigheden.

Bewaar bewijs van eigen goederen en van de herkomst van geld.

Bewaar documenten die aantonen welke goederen van u persoonlijk zijn en waar het geld voor een aankoop vandaan komt. Denk bijvoorbeeld aan aankoopbewijzen van goederen die u al vóór het huwelijk bezat, een attest van schenking of erfenis, bankuittreksels en betalingsbewijzen. Zulke bewijsstukken kunnen later helpen om eigen vermogen te onderscheiden van gemeenschappelijke goederen, bijvoorbeeld bij een echtscheiding of de vereffening van het huwelijksstelsel.

Schulden kunnen eigen of gemeenschappelijk zijn; de omstandigheden tellen mee.

Schulden binnen het wettelijk huwelijksstelsel zijn niet automatisch persoonlijk of gemeenschappelijk. Dat hangt onder meer af van wanneer en waarom de schuld werd aangegaan, wie ervoor tekende en of ze verband houdt met het huishouden of het gemeenschappelijk vermogen. De concrete omstandigheden zijn dus bepalend. Bij twijfel kan een notaris of advocaat toelichten welke gevolgen een schuld heeft voor het eigen en het gemeenschappelijke vermogen.

Met een notarieel huwelijkscontract kun je het stelsel aanpassen.

Met een notarieel huwelijkscontract kunnen echtgenoten het wettelijk stelsel aanpassen aan hun persoonlijke situatie. Zo kunnen ze bijvoorbeeld kiezen voor scheiding van goederen of specifieke afspraken vastleggen over bepaalde bezittingen en inkomsten. Bespreek de mogelijkheden tijdig met een notaris, zodat de afspraken duidelijk zijn en juridisch correct worden vastgelegd.