In wettelijke gemeenschap van goederen: wat betekent dat in België?

Wie in België trouwt zonder huwelijkscontract, valt in principe onder het wettelijk stelsel. Dat wordt soms omschreven als “wettelijke gemeenschap van goederen”. Het betekent niet dat alle bezittingen van beide partners automatisch gemeenschappelijk worden. Het vermogen bestaat doorgaans uit drie delen: het eigen vermogen van elke echtgenoot en het gemeenschappelijk vermogen.

Wat behoort tot het eigen vermogen?

Elke echtgenoot behoudt in principe een eigen vermogen. Daarin zitten onder meer:

• bezittingen die de echtgenoot al had vóór het huwelijk;
• goederen die hij of zij tijdens het huwelijk erft of geschonken krijgt;
• goederen die persoonlijk verbonden zijn aan één echtgenoot, zoals bepaalde persoonlijke gebruiksvoorwerpen.

Een schenker of erflater kan in sommige gevallen uitdrukkelijk bepalen dat een schenking of erfenis toch in het gemeenschappelijk vermogen valt. De precieze omstandigheden en eventuele voorwaarden zijn daarbij belangrijk.

Wat valt in het gemeenschappelijk vermogen?

Het gemeenschappelijk vermogen wordt tijdens het huwelijk opgebouwd. Daarin vallen doorgaans onder meer:

• de beroepsinkomsten van beide echtgenoten;
• goederen die tijdens het huwelijk met gemeenschappelijke middelen worden aangekocht;
• inkomsten en opbrengsten van eigen goederen, zoals huurinkomsten of interesten.

Koopt een van de partners bijvoorbeeld tijdens het huwelijk een wagen met loon dat tijdens het huwelijk werd verdiend, dan behoort die wagen in principe tot het gemeenschappelijk vermogen. De naam op de factuur of op een rekening is niet altijd doorslaggevend: ook de herkomst van het geld en de wettelijke regels spelen een rol.

Hoe zit het met schulden?

Ook voor schulden maakt het wettelijk stelsel een onderscheid. Sommige schulden zijn eigen, bijvoorbeeld bepaalde schulden die al vóór het huwelijk bestonden of die verband houden met een erfenis of schenking. Andere schulden kunnen gemeenschappelijk zijn, zoals schulden die tijdens het huwelijk voor het gezin of het gemeenschappelijk vermogen werden aangegaan.

De beoordeling hangt af van de aard van de schuld, het tijdstip waarop ze ontstond en waarvoor het geld werd gebruikt. Een schuld op naam van één echtgenoot is dus niet automatisch altijd uitsluitend diens persoonlijke verantwoordelijkheid.

Wat gebeurt er bij een echtscheiding?

Bij een echtscheiding worden de eigen vermogens in principe aan de respectieve echtgenoten toegewezen. Het gemeenschappelijk vermogen wordt vereffend en verdeeld volgens de regels van het huwelijksvermogensrecht. Dat betekent niet noodzakelijk dat elk afzonderlijk goed letterlijk in twee wordt gesplitst: vaak worden goederen toegewezen aan één partner en wordt het verschil financieel verrekend.

Als een echtgenoot eigen geld heeft gebruikt voor een gemeenschappelijk goed, of omgekeerd, kan er onder bepaalde voorwaarden een vergoeding verschuldigd zijn. De bewijsstukken en de manier waarop de aankoop of betaling werd gefinancierd, kunnen daarom belangrijk zijn.

Een huwelijkscontract kan andere afspraken vastleggen

Partners kunnen vóór of tijdens het huwelijk een huwelijkscontract laten opstellen of aanpassen bij een notaris. Ze kunnen bijvoorbeeld kiezen voor scheiding van goederen of specifieke afspraken maken over bepaalde bezittingen. Een huwelijkscontract kan helpen om de gevolgen van het gekozen stelsel af te stemmen op de persoonlijke en financiële situatie van beide partners.

Laat je adviseren over jouw situatie

De regels over het wettelijk stelsel kunnen complex zijn, zeker bij een woning, een onderneming, een erfenis of een echtscheiding. De concrete uitkomst hangt af van de feiten en de beschikbare documenten. Voor advies op maat kun je terecht bij een notaris of een advocaat die gespecialiseerd is in familie- en vermogensrecht.

Dit artikel geeft algemene informatie over het Belgische huwelijksvermogensrecht en vervangt geen juridisch advies.

6 Tips voor het Beheren van Eigendommen in Wettelijke Gemeenschap van Goederen in België

1. Check het huwelijkscontract
2. Bewaar bewijs van goederen die je al had vóór het huwelijk.
3. Erfenissen en schenkingen blijven doorgaans eigen goederen; hou ze traceerbaar.
4. Inkomsten en aankopen tijdens het huwelijk vallen meestal in het gemeenschappelijk vermogen.
5. Een aparte bankrekening maakt geld niet automatisch eigen; hou je administratie duidelijk bij.
6. Vraag advies aan een notaris over leningen, vastgoed of een aangepast huwelijkscontract.

Check het huwelijkscontract

Check het huwelijkscontract: Kijk na of jullie een huwelijkscontract hebben en welk huwelijksvermogensstelsel daarin staat. Trouwen jullie zonder contract, dan geldt in principe het wettelijke stelsel. Een contract kan daarvan afwijken en afspraken bevatten over welke goederen en inkomsten eigen of gemeenschappelijk zijn. Twijfel je over de betekenis of gevolgen ervan? Vraag dan uitleg aan een notaris.

Bewaar bewijs van goederen die je al had vóór het huwelijk.

Bewaar bewijs van goederen die je al vóór het huwelijk had, zoals aankoopfacturen, bankuittreksels, eigendomsakten of oude verzekeringsdocumenten. Die stukken kunnen later aantonen dat een goed tot je eigen vermogen behoort en niet tot het gemeenschappelijk vermogen. Bewaar ze op een veilige plaats en maak eventueel digitale kopieën.

Erfenissen en schenkingen blijven doorgaans eigen goederen; hou ze traceerbaar.

Erfenissen en schenkingen blijven binnen het Belgische wettelijke stelsel doorgaans eigen goederen van de partner die ze ontvangt. Hou daarom bewijsstukken, zoals de notariële akte, overschrijvingen en rekeningafschriften, goed bij en vermijd vermenging met gemeenschappelijk geld. Zo blijft de herkomst van het bedrag traceerbaar en kan later duidelijker worden aangetoond dat het om eigen vermogen gaat.

Inkomsten en aankopen tijdens het huwelijk vallen meestal in het gemeenschappelijk vermogen.

In het wettelijk stelsel vallen inkomsten die tijdens het huwelijk worden verdiend, zoals loon of beroepsinkomsten, meestal in het gemeenschappelijk vermogen. Ook goederen die tijdens het huwelijk met die inkomsten worden gekocht, zijn doorgaans gemeenschappelijk. Dat geldt niet noodzakelijk voor alles: bijvoorbeeld erfenissen en schenkingen blijven in principe eigen vermogen. De precieze beoordeling hangt af van de omstandigheden en de herkomst van het geld.

Een aparte bankrekening maakt geld niet automatisch eigen; hou je administratie duidelijk bij.

Een aparte bankrekening maakt geld niet automatisch tot eigen vermogen. In het wettelijk stelsel hangt de kwalificatie van geld vooral af van de herkomst ervan, niet van de rekening waarop het staat. Hou daarom bewijsstukken, overschrijvingen en andere documenten zorgvuldig bij. Zo kan je later duidelijk aantonen of geld bijvoorbeeld afkomstig is uit een erfenis, een schenking of beroepsinkomsten.

Vraag advies aan een notaris over leningen, vastgoed of een aangepast huwelijkscontract.

Overweeg je een lening aan te gaan, vastgoed te kopen of de afspraken tussen jou en je partner aan te passen? Vraag dan advies aan een notaris. Die kan uitleggen wat de gevolgen zijn voor jullie vermogen binnen het wettelijk stelsel en nagaan of een aangepast huwelijkscontract aangewezen is. Zo kunnen jullie goed geïnformeerde keuzes maken die passen bij jullie persoonlijke en financiële situatie.