Gedeelde gemeenschap van goederen in België: wat betekent dat?

De term gedeelde gemeenschap van goederen wordt vaak gebruikt voor een huwelijk waarbij bepaalde bezittingen en schulden van de partners gemeenschappelijk zijn. In België geldt bij een huwelijk zonder huwelijkscontract doorgaans het wettelijk stelsel. Dat is niet hetzelfde als een volledige gemeenschap van alle goederen: het vermogen van de echtgenoten bestaat uit eigen vermogens en een gemeenschappelijk vermogen.

Wat is het wettelijk stelsel?

Wie trouwt zonder huwelijkscontract, valt in principe onder het wettelijk stelsel. Dat stelsel verdeelt goederen en schulden in drie vermogens:

• het eigen vermogen van de ene echtgenoot;
• het eigen vermogen van de andere echtgenoot;
• het gemeenschappelijk vermogen.

Welke goederen precies in welk vermogen vallen, hangt onder meer af van wanneer en hoe ze zijn verkregen. Bij twijfel kunnen bewijsstukken, zoals aankoopakten, bankuittreksels of schenkingsdocumenten, belangrijk zijn.

Welke goederen zijn doorgaans gemeenschappelijk?

In het wettelijk stelsel behoren inkomsten die tijdens het huwelijk worden verdiend in principe tot het gemeenschappelijk vermogen. Ook goederen die tijdens het huwelijk met gemeenschappelijke middelen worden aangekocht, zijn doorgaans gemeenschappelijk. Denk bijvoorbeeld aan spaargeld dat tijdens het huwelijk wordt opgebouwd of aan een wagen die met gezamenlijke inkomsten wordt betaald.

Dat een goed op naam van één echtgenoot staat, betekent niet automatisch dat het uitsluitend van die persoon is. De herkomst van het geld en de regels van het huwelijksstelsel kunnen mee bepalen of het goed eigen of gemeenschappelijk is.

Welke goederen blijven meestal eigen?

Goederen die een echtgenoot al bezat vóór het huwelijk blijven in principe eigen. Ook schenkingen en erfenissen die één echtgenoot tijdens het huwelijk ontvangt, zijn doorgaans eigen goederen. Bepaalde persoonlijke goederen kunnen eveneens eigen blijven.

De precieze beoordeling kan complex zijn, bijvoorbeeld wanneer eigen geld en gemeenschappelijk geld door elkaar worden gebruikt. Bewaar daarom documenten die de herkomst van geld of goederen aantonen.

Hoe zit het met schulden?

Ook voor schulden maakt het wettelijk stelsel een onderscheid. Sommige schulden zijn eigen, andere kunnen gemeenschappelijk zijn. Schulden die tijdens het huwelijk worden aangegaan voor het huishouden of het gezin kunnen bijvoorbeeld gevolgen hebben voor het gemeenschappelijk vermogen. De concrete omstandigheden en de wettelijke regels zijn bepalend.

Een huwelijkspartner is dus niet zonder meer persoonlijk verantwoordelijk voor elke schuld van de andere partner. Omgekeerd kan een schuld soms wel het gemeenschappelijk vermogen raken. Vraag bij grote leningen, zakelijke schulden of financiële problemen tijdig advies aan een notaris of advocaat.

Een huwelijkscontract kan andere afspraken vastleggen

Echtgenoten kunnen met een huwelijkscontract kiezen voor een ander vermogensstelsel, zoals scheiding van goederen, of bepaalde afspraken op maat laten opnemen. Een huwelijkscontract wordt opgesteld bij een notaris. Ook tijdens het huwelijk kunnen echtgenoten hun stelsel onder bepaalde voorwaarden wijzigen.

Een huwelijkscontract is niet alleen relevant voor mensen met een groot vermogen. Het kan ook duidelijkheid geven over bijvoorbeeld een onderneming, vastgoed, eerdere kinderen of de verdeling van financiële verantwoordelijkheden.

Wat gebeurt er bij een scheiding of overlijden?

Wanneer het huwelijksstelsel wordt beëindigd, bijvoorbeeld door een echtscheiding of het overlijden van een echtgenoot, moeten de eigen en gemeenschappelijke vermogens worden vastgesteld. Het gemeenschappelijk vermogen wordt vereffend en verdeeld volgens de toepasselijke regels en eventuele afspraken. Daarbij wordt niet alleen naar bezittingen gekeken, maar ook naar schulden en mogelijke vergoedingen tussen de verschillende vermogens.

De verdeling is dus niet altijd simpelweg “alles door twee”. Eerst moet worden bepaald welke goederen en schulden gemeenschappelijk zijn en welke eigen. Daarna wordt de vereffening berekend.

Geldt dit ook voor wettelijk samenwonenden?

Nee. Wettelijke samenwoning leidt niet automatisch tot hetzelfde huwelijksvermogensstelsel als een huwelijk. Wettelijk samenwonenden behouden in principe elk hun eigen vermogen, al kunnen er gezamenlijke goederen of specifieke afspraken zijn. Wie wil weten welke regels op zijn of haar situatie van toepassing zijn, doet er goed aan juridisch advies in te winnen.

Laat je situatie controleren

De regels rond de gemeenschap van goederen kunnen afhangen van de datum en wijze waarop een goed is verkregen, de herkomst van de middelen en eventuele afspraken tussen de partners. Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen persoonlijk juridisch advies. Een notaris kan helpen om je huwelijksstelsel te beoordelen en, indien nodig, afspraken op maat vast te leggen.

8 Belangrijke Tips over Gedeelde Gemeenschap van Goederen in België

1. In België geldt zonder huwelijkscontract meestal het wettelijk stelsel, niet automatisch volledige gemeenschap van goederen.
2. Goederen die je vóór het huwelijk bezit, blijven doorgaans eigen goederen.
3. Erfenissen en schenkingen blijven meestal eigen goederen; bewaar bewijs van herkomst.
4. Inkomsten en aankopen tijdens het huwelijk vallen doorgaans in de gemeenschap.
5. Leg met een notaris vast welke regeling bij jullie situatie past.
6. Schulden kunnen eigen of gemeenschappelijk zijn; kijk naar hun oorsprong en doel.
7. Houd bewijsstukken bij om eigen goederen en betalingen te kunnen aantonen.
8. Bij scheiding of overlijden kan de verdeling complex zijn; vraag tijdig juridisch advies.

In België geldt zonder huwelijkscontract meestal het wettelijk stelsel, niet automatisch volledige gemeenschap van goederen.

Een belangrijke tip: trouw je in België zonder huwelijkscontract, dan val je meestal onder het wettelijk stelsel. Dat betekent niet dat alle bezittingen automatisch gemeenschappelijk worden. Sommige goederen, zoals wat je al vóór het huwelijk bezat of een persoonlijke erfenis, blijven doorgaans eigen. Twijfel je over een goed of wil je andere afspraken maken? Bespreek je situatie dan met een notaris.

Goederen die je vóór het huwelijk bezit, blijven doorgaans eigen goederen.

Goederen die je al bezat vóór je huwelijk blijven doorgaans jouw eigen goederen en worden dus niet automatisch gemeenschappelijk. Denk bijvoorbeeld aan een woning, spaargeld of een wagen die je vóór het huwelijk hebt verworven. Bewaar wel documenten die de eigendom en herkomst aantonen, zoals aankoopakten of bankuittreksels. Gebruik je tijdens het huwelijk gemeenschappelijk geld om het goed te renoveren of af te betalen, dan kan dat gevolgen hebben voor de verrekening. De precieze regels hangen af van je huwelijksstelsel en je persoonlijke situatie.

Erfenissen en schenkingen blijven meestal eigen goederen; bewaar bewijs van herkomst.

Erfenissen en schenkingen die je tijdens het huwelijk ontvangt, blijven in het wettelijk stelsel doorgaans eigen goederen en behoren dus niet automatisch tot de gemeenschap. Bewaar daarom documenten die de herkomst aantonen, zoals een schenkingsakte, testament of bankuittreksel. Zo kan er later duidelijkheid zijn over wie eigenaar is, bijvoorbeeld bij een scheiding of de vereffening van het huwelijksvermogen.

Inkomsten en aankopen tijdens het huwelijk vallen doorgaans in de gemeenschap.

Inkomsten die tijdens het huwelijk worden verdiend en aankopen die met die inkomsten worden betaald, vallen in het Belgische wettelijk stelsel doorgaans in het gemeenschappelijk vermogen. Dat iets op naam van één partner staat, betekent dus niet automatisch dat het diens persoonlijke eigendom is. De precieze beoordeling hangt af van de omstandigheden en de herkomst van de middelen.

Leg met een notaris vast welke regeling bij jullie situatie past.

Laat je samen met een notaris adviseren over welk huwelijksvermogensstelsel het best bij jullie situatie past. Jullie persoonlijke omstandigheden, zoals een eigen woning, onderneming, eerdere kinderen of verschillen in inkomen en vermogen, kunnen daarbij een rol spelen. Door duidelijke afspraken vast te leggen, weten jullie allebei waar jullie aan toe zijn en verklein je de kans op misverstanden of discussies later.

Schulden kunnen eigen of gemeenschappelijk zijn; kijk naar hun oorsprong en doel.

Schulden binnen het wettelijk huwelijksstelsel kunnen eigen of gemeenschappelijk zijn. Kijk daarom niet alleen naar wie de schuld heeft aangegaan, maar ook naar de oorsprong en het doel ervan: een lening voor gezinsuitgaven kan anders worden beoordeeld dan een schuld die één partner uitsluitend voor persoonlijke doeleinden maakte. De precieze gevolgen hangen af van de omstandigheden en de toepasselijke regels; vraag bij twijfel advies aan een notaris of jurist.

Houd bewijsstukken bij om eigen goederen en betalingen te kunnen aantonen.

Bewaar bewijsstukken waarmee je kan aantonen welke goederen eigen zijn en wie bepaalde betalingen heeft gedaan. Denk aan aankoopbewijzen, bankuittreksels, schenkingsakten en documenten over erfenissen. Die informatie kan later helpen om de herkomst van goederen en geld te verduidelijken, bijvoorbeeld bij een verdeling van het vermogen. Zorg dat de documenten veilig en overzichtelijk bewaard blijven.

Bij scheiding of overlijden kan de verdeling complex zijn; vraag tijdig juridisch advies.

Bij een scheiding of overlijden kan het soms moeilijk zijn om te bepalen welke goederen en schulden tot het gemeenschappelijk vermogen behoren en hoe die verdeeld moeten worden. De herkomst van bezittingen, eventuele schulden en afspraken in een huwelijkscontract kunnen daarbij een rol spelen. Vraag daarom tijdig advies aan een notaris of advocaat, zodat je weet waar je aan toe bent en de afwikkeling correct kan verlopen.